เงินกำไรก็คือเงินจริง รู้จัก house money effect ก่อนนั่งโต๊ะต่อ
house money effect คือชื่อที่นักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมใช้เรียกอาการที่คนเล่นโต๊ะแทบทุกคนเคยเจอ เมื่อได้เงินมาก้อนหนึ่ง เรามักรู้สึกว่าเงินก้อนนั้น "ไม่ใช่เงินเรา" เป็นเงินของเจ้ามือที่ได้มาฟรี จึงกล้าวางหนักขึ้นกว่าตอนเล่นด้วยเงินที่ฝากมาเอง ผลที่ตามมาบ่อยคือกำไรไหลกลับไปที่โต๊ะทั้งก้อน บทความนี้อธิบายว่าอาการนี้มาจากไหน มีหน้าตาอย่างไรบนโต๊ะบาคาร่า และกันได้อย่างไรด้วยวิธีง่าย ๆ
ที่มาของชื่อ
ชื่อนี้เป็นที่รู้จักจากงานวิจัยของ Richard Thaler และ Eric Johnson ตีพิมพ์ปี 1990 ซึ่งทดลองให้คนเลือกเดิมพันหลังจากเพิ่งได้หรือเพิ่งเสียเงิน ผลที่พบคือ คนที่เพิ่งได้เงินมีแนวโน้มยอมรับความเสี่ยงมากขึ้นในการเลือกครั้งต่อไป เหมือนเงินที่ได้มาถูกแยกไว้ในอีกบัญชีหนึ่งในหัว เป็นบัญชีที่เสียได้ไม่เจ็บ
ในงานเดียวกันยังพูดถึงอาการคู่กันอีกแบบ คือเมื่อเสียมาแล้ว คนมักยอมเสี่ยงมากขึ้นถ้ามีโอกาสได้คืนจนเท่าทุน ทั้งสองอาการพาไปที่เดียวกัน คือวางหนักขึ้นในจังหวะที่ไม่ควร
ทำไมสมองแยกเงินเป็นหลายกระเป๋า
นักเศรษฐศาสตร์พฤติกรรมเรียกนิสัยนี้ว่าการทำบัญชีในใจ เราแปะป้ายให้เงินตามที่มา เงินเดือนคือเงินจำเป็น เงินโบนัสจากที่ทำงานคือเงินใช้สบาย เงินที่ได้จากโต๊ะคือเงินเล่น ป้ายเหล่านี้ไม่มีอยู่จริงในบัญชีธนาคาร เงินหนึ่งร้อยบาทซื้อของได้เท่ากันไม่ว่ามาจากไหน แต่ป้ายในใจเปลี่ยนวิธีที่เราใช้มัน
บนโต๊ะสด การแปะป้ายเกิดเร็วมาก เพราะชิปที่ได้มากองอยู่ตรงหน้าไม่กี่วินาทีหลังไพ่เปิด และยังไม่เคยผ่านมือเราในรูปเงินสดเลย มันจึงดูเหมือนแต้มในเกมมากกว่าเงิน
หน้าตาของมันบนโต๊ะบาคาร่า
ลองดูตัวอย่างสมมุติ คุณฝาก 1,000 บาท ตั้งใจวางตาละ 100 บาท นั่งไปสักพักยอดขึ้นเป็น 1,800 บาท ถึงตรงนี้ความคิดที่มักโผล่มาคือ "ตอนนี้เล่นด้วยเงินกำไรแล้ว วางตาละ 300 ก็ได้" ถ้าเสียติดกันสามตา ยอดก็กลับมาที่ 900 บาท ต่ำกว่าเงินที่ฝากมา ทั้งที่ไม่กี่นาทีก่อนคุณได้อยู่ 800 บาท
ประเด็นคือ 800 บาทนั้นเป็นเงินจริงทุกบาท ถ้าถอนออกไปวันนั้น มันจ่ายค่าข้าวได้เหมือนเงินเดือน การที่มันมาจากโต๊ะไม่ได้ทำให้ค่ามันน้อยลง และโต๊ะก็ไม่ได้รู้ว่าชิปที่คุณวางเป็นเงินทุนหรือเงินกำไร ความได้เปรียบของเจ้ามือในแต่ละตาเท่าเดิม ไม่ว่าชิปนั้นมาจากไหน
สัญญาณว่ากำลังเป็น
- ยอดต่อตาสูงขึ้นทันทีหลังได้ โดยที่ไม่ได้วางแผนไว้ก่อน
- เริ่มวางฝั่งเสมอหรือเดิมพันข้างที่ปกติไม่วาง เพราะ "เสียก็ไม่เป็นไร"
- พูดกับตัวเองว่า "เล่นด้วยเงินเจ้ามือ" หรือ "ยังไงก็ยังกำไร"
- นั่งเกินเวลาที่ตั้งใจ เพราะรู้สึกว่ายังมีเงินเหลือเยอะ
กันได้ด้วยห้าวิธี
- ตั้งยอดต่อตาไว้ก่อนนั่ง และไม่เปลี่ยนเพราะผลระหว่างทาง
- ตั้งเป้ากำไรของคืนนั้น เมื่อถึงแล้วลุก ไม่ต้องหาเหตุผลเพิ่ม
- ย้ายกำไรออกจากกระเป๋าเล่นเป็นระยะ วิธีแยกเงินทุนกับกำไรเขียนไว้ละเอียดในบทความแยกทุนกับกำไร
- นับกำไรเป็นเงินบาท ไม่ใช่เป็นชิป เช่นคิดว่า "800 บาทคือค่าน้ำค่าไฟเดือนนี้"
- ลดจำนวนตาต่อชั่วโมง เพราะยิ่งเล่นหลายตา ความได้เปรียบของเจ้ามือยิ่งสะสม ดูตัวเลขได้ในบทความบาคาร่าชั่วโมงละกี่ตา
ถอนออกได้ง่าย ช่วยได้มาก
วิธีที่ได้ผลที่สุดกับ house money effect คือทำให้กำไรออกจากสายตา ที่ ZAP789 ถอนขั้นต่ำ 100 บาท ไม่จำกัดยอด และถ้าคุณเล่นเงินสดแบบไม่รับโบนัส ก็ไม่มียอดเทิร์นมาขวาง กำไรจึงย้ายกลับบัญชีธนาคารได้ทันทีที่ตัดสินใจ ขั้นตอนอยู่ที่วิธีถอนกำไรกลับบัญชี
เมื่อรู้สึกว่าคุมไม่อยู่
ถ้าคุณสังเกตว่าตัวเองวางหนักขึ้นทุกครั้งหลังได้ หรือเล่นต่อเพื่อเอาคืนทุกครั้งหลังเสีย นั่นคือสัญญาณให้พัก การพักไม่ได้แปลว่าเลิกตลอดไป แต่ให้เวลาความรู้สึกกลับมาเป็นปกติก่อนตัดสินใจเรื่องเงิน ถ้ายังไม่มีบัญชีและกำลังคิดจะเริ่ม ตั้งกติกาเหล่านี้ไว้ตั้งแต่วันแรกที่เปิดบัญชี
